
با یک مزاحم چطور برخورد کنیم؟
به خاطر تنوعِ مزاحمتها و شرایطی که مزاحمت در آن رخ میدهد، نمیشود نسخهٔ یکسانی برای مقابله با همهٔ انواع مزاحمت پیچید. اما به بعضی نکاتِ مهمتر که در بسیاری از انواع، مشترک است، میشود اجمالاً اشاره کرد.
اگر بتوانیم قصدِ مزاحم را از ایجاد مزاحمتش خوب حدس بزنیم، میتوانیم با برخوردی که او را کمتر به خواستههایش میرساند، شرّ او را از سر خودمان کم کنیم و یا مزاحمتش را به حداقل برسانیم.
نیاز به توضیح ندارد که مواردی که در این یادداشت میآید، نظرات شخصی نگارنده است که بعضاً در عمل پیاده شده و نتایج مطلوبی داشته است؛ کار کارشناسیاش به عهدهٔ کارشناسان!
عادی باشید: در مزاحمتهای خیابانی، حفظِ خونسردی خیلی مهم است. اینکه مزاحم در شما اضطراب و دستپاچگی و رنگپریدگی نبیند، در واقع به منزلهٔ سلبِ یکی از لذتهای اوست. ترس و دلهره و تغییر چهره یا تغییر لحنِ گفتارِ ناگهانی، امتیازی است که شخصْ به مزاحم میدهد. هر امتیازی که به مزاحم داده شود، او را در ادامهٔ مزاحمتش جسورتر میکند. علاوه بر این، خونسردی به شما این امکان را میدهد که بهتر فکر کنید و بهتر تصمیم بگیرید. بهترین نوعِ برخورد، عادی بودن است. وانمود کنید اتفاقی نیفتاده و شما حرف عجیبی نشنیدهاید یا رفتار عجیبی ندیدهاید.
لحنتان آرام و مطمئن باشد: لحنِ صحبتتان در هنگام پاسخ دادن به مزاحم، آرام و با طمأنینه باشد. اجازه ندهید او آثار ضعف را در صدای شما احساس کند.
از ناسزاگویی و عصبانیت بپرهیزید: ناسزاگویی نشانهٔ ضعف و ترس است. مزاحم از شنیدنِ ناسزا، به خاطر اینکه ضعف شما را آشکار میکند و برتری ظاهری او را میرساند، لذت میبرد. لذتِ شنیدنِ ناسزا را به مزاحم ندهید!
مزاحم را با «تهدید» تحریک نکنید: از ترساندنِ مزاحم با گفتن جملاتی مثلِ «الان زنگ میزنم 110» یا «اگه گُم نشی، داد و فریاد راه میاندازم و آبروتُ میبرم» و امثالهم پرهیز کنید. در اغلب موارد، این جملات به دلیل اینکه قدرت یا برتری او را زیر سؤال میبرد، صرفاً او را جریتر کرده و به ادامهٔ کار تحریکش میکند.
التماس نکنید: برای رهایی از دستِ مزاحم، التماس نکنید. التماس کردن نیز، شما را در موضع ضعف و او را در موضع سلطه قرار میدهد.
سکوت نکنید: بعضی، جواب ندادن را بهترین راهِ رهایی از مزاحمت میدادند. اما به نظر میرسد سکوت در همهٔ انواعِ مزاحمتها، کارکرد خودش را ندارد و گاهی به ادامهدار شدنِ صحبتهای مزاحم میانجامد که نتیجهاش آزردگیِ بیشتر شخص مورد تزاحم است. در بسیاری از موارد، مزاحم کارِ مزاحمت را تا جایی ادامه میدهد که جواب بگیرد. پس بهتر است در جای خودش، با دادنِ پاسخ مناسب، مکالمه را کوتاه کنید.
با متانت به او پاسخ بدهید: در بسیاری از موارد، پاسخهای متین و معقول و محکم، قضیه را به کوتاهترین و بهترین شکل ممکن تمام میکند. در پاسخ به پیشنهادِ نامطلوبش، با خونسردی تمام، عدم تمایل خود را در جملهای کوتاه اعلام کنید و از او تشکر کنید!
در جوابِ سؤالاتِ شخصیای که از شما میپرسد، به دادنِ پاسخِ «فکر نمیکنم دونستنِ این مسئله به شما کمکی بکنه» یا امثالِ آن، او را از ادامهٔ کنجکاویاش بازدارید.
در مزاحمتهای تلفنی، معمولاً راحت شدن از دست مزاحم آسانتر است. ضمنِ رعایت بعضی از نکتههای فوق که به مزاحمتِ تلفنی هم مرتبط است، مثل حفظ خونسردی و ادب و متانت، بهترین راه، بیپاسخ گذاشتنِ مزاحم است. میتوانید شمارهٔ مزاحم را ذخیره کنید تا در صورتِ تماس مجدد، با یادآوری او، تماس را بیپاسخ بگذارید. با این کار، او را از لذتی که به دنبالش است محروم و مأیوس میکنید.
اینها نکتههایی است که به ذهن من رسیده است و کارایی بعضیشان را در عمل دیدهام. شما هم میتوانید با نوشتن راهکارهای دیگر، به تکمیل این لیست کمک کنید.